Signal Pilot
🟡 Orta seviye • 82 dersin 47'si ~17 dk

Portföy kurulumu: edge üzerine bir sistem kurmak

Edge’iniz TEK bir harika işlemde değil, sermayeyi YÜZLERCE işleme nasıl dağıttığınızdadır.

Signal Pilot
Profesyonel trading eğitimi
0%
İlerliyorsun!
Bu dersi tamamlamak için okumaya devam et

Profesyonel traderlar sadece iyi setupler bulmakla kalmaz. Riski kontrol ederken beklenen getiriyi azamileştiren portföyler kurarlar. Bu ders size kurumsal bir fon yöneticisi gibi portföy kurmayı öğretir.

🎯 Neler öğreneceksin

Bu dersin sonunda şunları yapabileceksin:

  • Herhangi bir strateji için Kelly kriterine göre pozisyon büyüklüğü hesaplamak
  • Tam Kelly’nin neden tehlikeli olduğunu anlamak (ve hangi Kelly kesrini kullanacağınızı)
  • Doğru korelasyon düzeltmeleriyle çok stratejili portföyler kurmak
  • Sermaye eğrisine dayalı dinamik pozisyon büyüklüğü uygulamak
  • Edge’inizi doğrulamak ve dağılımı optimize etmek için Signal Pilot araçlarını kullanmak
⚡ Yarın için hızlı kazanımlar (açmak için tıkla)

Şu 3 adımla başlayın:

  1. En iyi stratejinizin Kelly yüzdesini hesaplayın. 3 sayıya ihtiyacınız var: (1) kazanma oranı (kazançlar ÷ toplam), (2) ortalama kazanç, (3) ortalama kayıp. Formül: Kelly % = (KO × (OK ÷ OKy) - (1-KO)) ÷ (OK ÷ OKy). Örnek: %58,3 kazanma oranı, 360 dolar ortalama kazanç, 200 dolar ortalama kayıp = %35,1 tam Kelly. 1/4 Kelly kullanın = işlem başına %8,8. Ed Thorp, Princeton/Newport Partners’ı yirmi yıl boyunca kesirli Kelly ile yaklaşık yıllık %20 getiriyle yönetti.
  2. Sermaye eğrisine bağlı pozisyon büyüklüğünü uygulayın. Sermayenizin 20 günlük hareketli ortalamasını hesaplayın. Ortalamanın üzerinde = büyüklüğü %25 artırın (iyi seri). Altında = %50 azaltın (kötü seri). Bu, intikam işlemlerini önler ve kazandığınız dönemleri büyütür. Profesyonel bir masadaki en eski disiplin kuralıdır: kitap çalışıyorsa bastırırsın, çalışmıyorsa kısarsın.
  3. En kötü kayıp serinizde Kelly stres testi yapın. Üst üste gelen en kötü kayıp serinizi bulun (diyelim 7). Hesaplayın: %2 risk = -%14 drawdown. %20’lik tam Kelly = -%79 drawdown (hesap yok olur). %5’lik çeyrek Kelly = -%30 drawdown (telafi edilebilir). Tam Kelly sizi MUTLAKA yok eder. Çeyrek Kelly kullanın.

🧮 Kendi Kelly yüzdenizi hesaplayın

Pozisyon büyüklüğünü tahmin etmeyi bırakın. Kelly kriterini kullanarak riskinizi kanıtlanmış edge’inize göre matematiksel olarak ayarlayın. Kazanma oranınızı ve ortalama R:R değerinizi girin; tam Kelly, yarım Kelly ve çeyrek Kelly yüzdelerini alın.

Kelly kriteri hesaplayıcısını aç →

💰 Kelly kriteri 500.000 dolarlık bir hesabı nasıl kurtardı

500.000 dolarlık kitabı olan bir prop trader: %58 kazanma oranı, 450 dolar ortalama kazanç, 300 dolar ortalama kayıp. Eski (sabit %2): Yılda +140.000 dolar (+%28), Sharpe 1,2, %15 drawdown. Hesap: b = 450/300 = 1,5, yani tam Kelly = (0,58 × 1,5 − 0,42) / 1,5 = %30,0 — asla işleme sokmayacağı bir rakam. Onun onda birine indi: işlem başına %3. Yeni (%3): Yılda +224.000 dolar (+%45), Sharpe yine 1,2, %22 drawdown. Pozisyon büyüklüğü riske göre düzeltilmiş getirinizi iyileştirmez; getiri de drawdown da kabaca 1,5 katına çıktı. Kelly’nin ona kazandırdığı şey, %3’ün tavana daha çok uzak olduğu güveniydi; böylece kanıtlanmış bir edge’in üçte ikisini boşta bırakmayı bıraktı.

📉 VAKA ÇALIŞMASI: Lisa’nın tam Kelly ile yaşadığı 114.000 dolarlık felaket

Kurulum: Lisa Chang (bileşik örnek), credit spread’lerde %68 kazanma oranıyla çalışan bir opsiyon traderı — credit spread’lerin gerçekte sahip olduğu biçimle: küçük kazançlar, büyük kayıplar (ortalama kazanç 250 dolar, ortalama kayıp 400 dolar, R:R 0,63:1). İşlem başına beklenen değer +42 dolar, gerçek bir edge. Tam Kelly = (0,68 × 0,625 − 0,32) / 0,625 = işlem başına %16,8. 185.000 dolarlık hesap, Nisan-Haziran 2024.

Felaket: 1-2. haftalar: tam Kelly ile +7.500 dolar kâr, hesap 192.500 dolarda. 3. hafta: 6 işlemlik bir kayıp serisi (0,32^6 = %0,1 olasılık). Her kayıp %16,8 götürüyor ve bileşik olarak: 0,832^6 = 0,332, yani -%66,8 drawdown. Hesap BİR HAFTADA 192.500 dolardan 64.000 dolara düştü. Çeyreğin kalanını küçük işlem yaparak geçirdi ve haziranı 71.000 dolarla kapattı: 3 ayda -114.000 dolar, -%62 — üstelik edge’i hiç tartışmalı olmayan bir stratejide.

Toparlanma: 1/4 Kelly’ye geçti (işlem başına %4,2). Sonuç: 6 ayda 71.000 → 111.000 dolar (+%56), azami drawdown -%12 (-%67 yerine). Aynı edge, hayatta kalınabilir varyans. Aynı altılı kayıp serisi %4,2 ile onu 192.500 dolardan 64.000 değil 149.000 dolara götürürdü: kesir 85.000 dolar değerindeydi.

Ders: Tam Kelly teorik optimumdur ve yanında felaket düzeyinde bir varyans getirir. Çeyrek Kelly, teorik büyüme oranının yaklaşık %44’ünü korurken drawdown’ı %67 yerine %12’de tutar — ve hayatta kaldığınız bir büyüme oranının %44’ü, kalamadığınız bir oranın %100’ünü yener. Tam Kelly’yi hesaplayın, sonra o sayının %25-50’sini KULLANIN.

Vaka çalışması sorusu: Lisa kârlı bir stratejiye sahipti (%68 kazanma oranı, R:R 0,63:1, işlem başına +42 dolar beklenen değer) ve optimal Kelly kriterini işlem başına %16,8 olarak hesapladı. TAM Kelly kullandı ve pozitif edge’ine rağmen 3 ayda 114.000 dolar (-%62) kaybetti. Ölümcül hatası neydi?

A) Kazanma oranını yanlış hesaplamıştı — %68, küçük bir örneklemden abartılmıştı
B) Kelly’yi başka türlü hesaplamalıydı — %16,8 rakamı yanlıştı
C) Tam Kelly büyüme için matematiksel olarak optimaldir ama felaket düzeyinde varyans üretir — 6 işlemlik bir kayıp serisi (%0,1 olasılık) -%67 drawdown yarattı ve yılların edge’ini bir haftada sildi
D) Tek strateji kullanmak yerine birden fazla stratejiye dağılmalıydı
Doğru: C. Tam Kelly tuzağı: Lisa’nın hesabı doğruydu (%16,8 gerçekten büyüme için optimaldir), ama tam Kelly sonsuz sermaye, sıfır duygu ve sonsuza kadar istikrarlı bir edge varsayar. Gerçek: 6 işlemlik bir kayıp serisi (0,32^6 = %0,1 olasılık) bir haftada -%66,8 drawdown yarattı — 0,832^6 = 0,332, yani 192.500 → 64.000 dolar. Tam Kelly, pozitif edge’le bile %40-70 arası drawdown üretir. 1/4 Kelly’ye (%4,2) geçti ve 6 ayda 71.000 dolardan 111.000 dolara döndü, azami drawdown -%12. Aynı altılı seri 1/4 Kelly ile 0,958^6 = 0,773 verir, yani -%22,7 drawdown (192.500 → 149.000 dolar): kesir 85.000 dolar değerindeydi. Kelly’nin f kesrindeki büyüme maksimumun (2f − f²) katıdır; dolayısıyla çeyrek Kelly, volatilitenin dörtte biriyle büyüme oranının yaklaşık %44’ünü korur. Kelly teorik tavanı gösterir, pratik hedefi değil.
Bölüm 1: çoğu trader portföyünü neden yanlış kurar

Tek strateji tuzağı

Bireysel traderların çoğu TEK bir mükemmel setupı optimize eder. Aylarca bir kırılım stratejisinin backtesting işini yapar, R:R 2:1 ile %55 kazanma oranına ulaşır ve «başardım» sanır.

Sorun: Tek stratejili bir trader, hesabını patlatmaktan yalnızca bir rejim değişikliği uzaktadır.

📉 Gerçek örnek: bir çeyrekte edge’i kaybolan kırılım traderı

Kurulum: Traderın kanıtlanmış bir momentum kırılım sistemi vardı. 2022 sonuçları: %58 kazanma oranı, 580 dolar ortalama kazanç, 320 dolar ortalama kayıp — işlem başına +202 dolar beklenen değer. 233 işlemde bu, 150.000 dolarlık hesapta 47.000 dolar (+%31) etti ve yılı 197.000 dolarla kapattı.

Ocak-nisan 2023: Fed şahin tarafa dönüyor. Piyasa trendli rejimden (kırılımlar çalışır) dalgalı ve yatay bir rejime (kırılımlar başarısız olur) geçiyor.

Sonuç: Kazanma oranı %58’den %38’e düştü ve ortalama kazanç 580 dolardan 310 dolara indi, çünkü kırılımlar artık uzamıyordu. Beklenen değer işlem başına +202 dolardan -80 dolara döndü. Yine de işlem yapmayı sürdürdü ve martta geri almak için büyüklüğünü ikiye katladı: 190 işlem, -20.000 dolar (biriktirdiği 197.000 doların -%10’u) — ve daha pahalısı, yılın dört ayını hiçbir şey kazanmadan geçirdi, çünkü yeni rejimden faydalanacak SIFIR ortalamaya dönüş stratejisi vardı.

Ders: Tek strateji = tek arıza noktası. Rejim değişikliği hesabını patlatmadı; edge’ini sildi ki bu, tek stratejili bir trader için aynı şeydir. Kurumlar 5 ila 15 korelasyonsuz strateji çalıştırır ki ölü bir rejim onlara bir bölmeye mal olsun, bütün yıla değil.

Portföy kurulumunun üç sütunu

Profesyonel portföy kurulumu üç sütuna dayanır:

Sütun Bireysel yaklaşım Kurumsal yaklaşım
1. Çeşitlendirme Tek bir «mükemmel» strateji Rejimlere yayılmış 5-10 strateji (trend, ortalamaya dönüş, volatilite, korelasyon)
2. Pozisyon büyüklüğü İşlem başına sabit %1-2 (edge’i yok sayar) Edge’in gücüne göre ayarlanmış Kelly kriteri (kanıtlanmış edge’ler için %5-15)
3. Korelasyon yönetimi Yok sayılır (tüm stratejiler korelasyonlu) Korelasyonlu stratejilere ayrılan payı azaltın (aynı bahsi ikiye katlamayın)

Edge’e göre dağıtım ile eşit ağırlık

Eşit ağırlık: Her stratejiye aynı yüzdeyi vermek (örn. 3 strateji = her biri %33)

Edge’e göre dağıtım (Kelly): Edge’i güçlü stratejilere DAHA ÇOK, zayıflara DAHA AZ vermek

Örnek: eşit ağırlık neden masada para bırakır

3 strateji: A (%65 kazanma, 1,2:1 → tam Kelly %35,8), B (%52, 1,5:1 → %20,0), C (%48, 1,3:1 → %8,0). Eşit ağırlık: her birine risk bütçesinin %33’ü — edge’i A’nın dörtte biri olan C’nin arkasına aynı parayı koyuyorsunuz. Kelly ağırlığı: edge ile orantılı dağıtın — %56 / %31 / %13. Büyüme kabaca riske göre ağırlıklı ortalama edge ile orantılıdır: eşit ağırlık (35,8 + 20,0 + 8,0) / 3 = 21,3 verir, edge ağırlığı ise 0,56 × 35,8 + 0,31 × 20,0 + 0,13 × 8,0 = 27,3 verir. Aynı toplam riskle yaklaşık %28 daha fazla beklenen büyüme demektir bu, çünkü C’den A’ya taşınan her dolar dört buçuk kat edge kazanır. Eşitliğe göre değil, edge’e göre dağıtın.

Rejim dayanıklılığı için kurmak

Piyasalar dört ana rejim arasında dolaşır. Portföyünüzde her biri için bir strateji olmalı:

Rejim Özellikler İşe yarayan strateji türleri
Trendli yükseliş Daha yüksek zirveler, düşük volatilite, QE ortamı Momentum kırılımları, geri çekilmede alım, BTFD stratejileri
Trendli düşüş Daha düşük dipler, yükselen volatilite, QT ortamı Breakdown shortları, tepki satışları, put spreadler
Yatay Dalgalı, destek ile direnç arasında salınıyor Ortalamaya dönüş, destek/dirençte işlemler, theta erimesi (opsiyon satışı)
Yüksek volatilite VIX > 25, testere hareketleri, belirsizlik Volatilite satışı (zirvelerden sonra), geniş stoplu stratejiler, küçültülmüş büyüklük

💡 Uzman ipucu: «2-2-1» portföy yapısı

Kurumlar sık sık «2-2-1» çeşitlendirme modelini kullanır:

  • 2 trend stratejisi (long ve short eğilimli) — yönlü hareketlerden kazanır
  • 2 ortalamaya dönüş stratejisi (destekte sekmeler ve dirençte satışlar) — yatay bölgelerde kazanır
  • 1 volatilite stratejisi (VIX zirvelerini işlemek ya da prim satmak) — kaosa karşı koruma

Böylece aynı anda birden fazla rejime maruz kalırsınız. Trendler ölünce ortalamaya dönüş devreye girer. Volatilite patlayınca volatilite stratejisi diğerlerini korur.

Bölüm 2: Kelly kriteri — optimal büyüklüğün matematiği

Kelly kriteri nedir?

Bu Kelly kriteri tek bir soruya cevap veren matematiksel bir formüldür: «Edge’im (kazanma oranı ve ödül/risk oranı) verildiğinde, uzun vadeli bileşik büyümeyi azamileştirmek için işlem başına hesabımın yüzde kaçını riske atmalıyım?»

1956’da Bell Labs’ta John Kelly Jr. tarafından geliştirildi ve şunlar tarafından kullanıldı:

  • Ed Thorp: Kart sayarak blackjack’i yendi, ardından Princeton/Newport Partners’ı yirmi yıl boyunca kesirli Kelly ile yaklaşık yıllık %20 ile yönetti — 230 ayın 227’si artıda
  • Warren Buffett ve Charlie Munger: İkisi de sabit ağırlıklar yerine edge’in gücüne göre büyüklük belirlediklerini anlattı: formülsüz Kelly mantığı
  • Renaissance Technologies: Jim Simons’ın Medallion fonu, tam da bu biçimde otuz yıl boyunca ücretler sonrası yıllık yaklaşık %39 bileşik getirdi: çok sayıda küçük ve zayıf korelasyonlu edge, her biri rahatlık için değil büyüme için ölçeklendi

Kelly formülü (basitleştirilmiş)

Kelly % = (Kazanma oranı × Ortalama kazanç - Kaybetme oranı × Ortalama kayıp) / Ortalama kazanç

Ya da matematiksel gösterimle:

f* = (p × b - q) / b

Burada:

  • f* = riske atılacak sermayenin optimal kesri (Kelly %)
  • p = kazanma oranı (kazanma olasılığı)
  • q = kaybetme oranı (1 - p)
  • b = kazanç/kayıp oranı (ortalama kazanç / ortalama kayıp)

Adım adım Kelly hesabı

Örnek: %60 kazanma oranı, 500 dolar ortalama kazanç, 300 dolar ortalama kayıp. Değişkenler: p = 0,60, q = 0,40, b = 500/300 = 1,67. Formül: f* = (0.60 × 1.67 - 0.40) / 1.67 = 0.60 / 1.67 = 0.359 = %35,9 tam Kelly. Çeyrek Kelly kullanın: 35.9% / 4 = işlem başına %9.

✅ Bunun pratikteki anlamı

100.000 dolarlık bir hesap ve %60 kazanma oranlı bu sistemle:

  • Tam Kelly (%35,9): İşlem başına 35.900 dolar riske atmak — intihar (kötü bir hafta hesabı yok eder)
  • Çeyrek Kelly (%9): İşlem başına 9.000 dolar riske atmak — büyüme ile hayatta kalma arasındaki optimal denge
  • Alışıldık %1-2: İşlem başına 1.000-2.000 dolar riske atmak — güvenli, ama devasa bir edge’i boşta bırakır

Kilit fikir: KANITLANMIŞ %60 kazanma oranınız ve 1,67:1 R:R varsa, yalnızca %1-2 riske atmak edge’inizin büyük kısmını boşta bırakır. Büyüme için optimal sayı %35,9; gerçekten işleme sokacağınız sayı ise onun dörtte biri. Sonraki bölüm, neden tamamını değil dörtte birini aldığınızı tam olarak gösteriyor.

Tam Kelly neden tehlikelidir (varyans sorunu)

Tam Kelly şunu optimize eder: azami geometrik büyüme ama şunu göz ardı eder: psikolojik hayatta kalma.

Matematiksel sorun: %60 kazanma oranıyla bile kayıp serilerine MUTLAKA yakalanırsınız. Üst üste 5 kayıp olasılığı:

0.40^5 = 0.01024 = 1.024%

Türkçesi: Yılda 100 işlem yapıyorsanız, 5 işlemlik bir kayıp serisiyle kabaca yılda bir kez karşılaşırsınız.

Kelly kesri İşlem başına risk 5’li seri sonrası kayıp Gereken toparlanma
Tam Kelly (%35,9) $35,900 -%89,2 (hesap 10.800 dolarda) Başabaşa dönmek için +%824 (imkânsız)
Yarım Kelly (%18) $18,000 -%62,9 (hesap 37.100 dolarda) Başabaşa dönmek için +%170 (çok zor)
Çeyrek Kelly (%9) $9,000 -%37,6 (hesap 62.400 dolarda) Başabaşa dönmek için +%60 (yapılabilir)
Sabit %2 $2,000 -%9,6 (hesap 90.400 dolarda) Başabaşa dönmek için +%11 (kolay, ama büyüme yavaş)

Sonuç: Kelly’nin f kesrindeki büyüme maksimumun (2f − f²) katıdır. Yarım Kelly, volatilitenin yarısıyla optimal büyüme oranının %75’ini korur; çeyrek Kelly, volatilitenin dörtte biriyle %44’ünü korur. Tam Kelly büyüme oranının %100’ünü korur ve yukarıdaki tablodaki drawdown’ları size teslim eder. Salınımlarınızı yarıya indirmek için büyümenizin dörtte birinden vazgeçmek, neredeyse herkesin kabul etmesi gereken bir takastır.

Ed Thorp neden kesirli Kelly kullandı

Thorp — blackjack’i yenen ve ardından Princeton/Newport’u yirmi yıl boyunca yaklaşık yıllık %20 ile yöneten matematikçi — kesirli Kelly’yi cesaretle değil aritmetikle savundu. Kelly’nin f kesrindeki büyüme maksimumun (2f − f²) katıdır, volatilite ise f ile doğrusal ölçeklenir. Yarım Kelly’de 2(0,5) − 0,25 = %75 büyüme oranını salınımların yarısıyla korursunuz. Çeyrek Kelly’de 2(0,25) − 0,0625 = %44’ünü salınımların dörtte biriyle korursunuz. Drawdown’ınızı yarıya indirmek için büyüme oranınızın dörtte birini ödemek menüdeki en iyi takastır; dörtte bire indirmek için %56’sını ödemek ise çoğu kişinin yine de kabul etmesi gereken takas. Çünkü gerçekten içinden geçtiğiniz drawdown’lar, bileşik getiriyi toplamak için hâlâ orada olup olmayacağınıza karar verir. Kural: Gerçek işlemde Kelly’nin %25-50’sini kullanın.

Bölüm 3: Kelly’yi birden fazla stratejiye uygulamak

Çok stratejili portföyde dağıtım

Gerçek portföylerde tek strateji olmaz. Aynı anda momentum kırılımları, ortalamaya dönüş işlemleri ve opsiyon geliri çalıştırıyor olabilirsiniz.

Soru: Farklı edge’lere sahip birden fazla strateji arasında sermayeyi nasıl dağıtırsınız?

Adım 1: her stratejinin Kelly yüzdesini ayrı ayrı hesaplayın

3 stratejili örnek portföy:

Strateji Kazanma oranı Ort. kazanç Ort. kayıp Kazanç/kayıp oranı Tam Kelly % Çeyrek Kelly %
A: kırılımlar 45% $600 $200 3.0 26.7% 6.7%
B: ortalamaya dönüş 65% $300 $250 1.2 35.8% 8.95%
C: volatilite 55% $450 $350 1.29 20.0% 5.0%

Toplam dağıtım (stratejiler bağımsız olsaydı): %6,7 + %8,95 + %5,0 = %20,65

Adım 2: korelasyona göre düzeltin

Sorun: Stratejileriniz korelasyonluysa (birlikte kazanıp birlikte kaybediyorsa), aslında aynı bahsi birkaç kez oynuyorsunuz demektir.

Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişir:

  • +1.0: Mükemmel korelasyon (hep birlikte hareket ederler) — bu aynı stratejidir, dağıtımı ikiye katlamayın
  • +0,6 ile +0,8 arası: Yüksek korelasyon (sık sık birlikte hareket ederler) — dağıtımı %30-50 azaltın
  • +0,2 ile +0,4 arası: Düşük korelasyon (bir ölçüde bağımsız) — dağıtımı %10-20 azaltın
  • 0.0: Korelasyon yok (gerçekten bağımsız) — düzeltmeye gerek yok
  • -0,5 ile -1,0 arası: Negatif korelasyon (ters yönde hareket ederler) — toplam dağıtımı artırabilirsiniz (korunmuş durumdasınız)
Strateji korelasyonu nasıl hesaplanır (Excel/Python)

Excel: Günlük P&L verinizi sütunlara aktarın (Tarih, Strateji A, Strateji B). Korelasyon katsayısı için =CORREL(B:B, C:C) formülünü kullanın.

Python: df[['Strategy_A', 'Strategy_B']].corr() korelasyon matrisini verir.

Okunuşu: 0,15 = neredeyse bağımsız ✅. 0,60 = yüksek örtüşme ⚠️ (dağıtımı azaltın). 0,05 = bağımsız ✅.

Adım 3: korelasyon düzeltmesini uygulayın

3 stratejili örneğimize devam ederek şu korelasyonları varsayalım:

  • A ve B stratejileri: 0,15 (düşük korelasyon)
  • B ve C stratejileri: 0,60 (yüksek korelasyon) ⚠️
  • A ve C stratejileri: 0,05 (bağımsız)

Düzeltme kuralı: Korelasyonlu çiftlerin dağıtımını %30 azaltın (0,60 korelasyon için)

Strateji Çeyrek Kelly % Korelasyon sorunu Düzeltilmiş dağıtım
A: kırılımlar 6.7% Yok (bağımsız) %6,7 (değişiklik yok)
B: ortalamaya dönüş 8.95% C ile 0,60 8.95% × 0.70 = 6.27%
C: volatilite 5.0% B ile 0,60 5.0% × 0.70 = 3.5%

Yeni toplam dağıtım: %6,7 + %6,27 + %3,5 = %16,47

Sonuç: B ile C arasındaki korelasyonu hesaba katmak için %20,65’ten %16,47’ye düşürüldü. Bu, o iki strateji birlikte kaybettiğinde aşırı yoğunlaşmayı önler.

⚠️ «Çeşitlendirme yanılsaması» tuzağı

Birçok trader «hisse, kripto ve forex» işlem yaptığı için çeşitlendirdiğini sanır — oysa üçü de Fed şahinleştiğinde birlikte çöken risk iştahı varlıklarıdır.

Örnek: Kasım 2021 - Ocak 2022

  • Fed varlık alımlarını azaltacağını duyurur, sonra hızlandırır — piyasa QT’yi fiyatlamaya başlar
  • Kasım 2021 zirvelerinden ocak 2022 sonundaki diplere: SPY -%10,6, ARKK -%51, BTC -%52
  • ABD hisselerinde, büyüme hisselerinde ve kriptoda long olan bir trader aynı on bir haftada her bölmede kaybetti — üç «farklı» piyasa, tek bir Fed işlemi

Gerçek çeşitlendirme = FARKLI piyasa koşullarında kâr eden stratejiler:

  • Yukarı kırılımlar (QE’li boğa piyasalarında kazanır)
  • Aşağı tepki satışları (QT’li ayı piyasalarında kazanır)
  • Ortalamaya dönüş (dalgalı yatay bölgelerde kazanır)
  • Volatilite satışı (VIX fırlayıp sonra çöktüğünde kazanır)

Adım 4: portföy yükü limitlerini belirleyin

Portföy yükü = aynı anda açık olan tüm pozisyonlardaki toplam risk

Kurumsal standart: Toplam portföy yükünde asla %10-15’i aşmayın

Örnek:

  • Strateji A: %6,7 dağıtım, şu anda 1 açık işlem → %6,7 yük
  • Strateji B: %6,27 dağıtım, şu anda 2 açık işlem → %12,54 yük
  • Strateji C: %3,5 dağıtım, şu anda 1 açık işlem → %3,5 yük

Toplam portföy yükü: %6,7 + %12,54 + %3,5 = %22,74 ⚠️ ÇOK YÜKSEK!

Gereken aksiyon: Portföy yükü %15’in altına inene kadar yeni işlem almayın. Maruziyeti azaltmak için pozisyonları kapatın veya kademeli olarak azaltın.

💡 Uzman ipucu: «portföy yükü paneli»

Portföy yükünü gerçek zamanlı hesaplayan basit bir tablo hazırlayın:

Strateji Kelly % Açık pozisyonlar Mevcut yük
Kırılımlar 6.7% 1 6.7%
Ortalamaya dönüş 6.27% 0 0%
Oynaklık 3.5% 1 3.5%
Toplam portföy yükü 10.2% ✅

Kural: Yeni bir işleme girmeden önce bu panele bakın. İşlemi eklemek yükü %15’in üzerine çıkaracaksa, mevcut bir pozisyonun kapanmasını bekleyin.

Bölüm 4: dinamik pozisyon büyüklüğü

Sabit kesir ile dinamik Kelly

Sabit kesir: Her zaman aynı yüzdeyi riske atmak (örn. işlem başına %1)

Dinamik Kelly: Büyüklüğü son performansa göre ayarlamak

Sermaye eğrisiyle işlem yapmak

Fikir: Kazanırken büyüklüğü artırmak, kaybederken azaltmak

Yöntem:

  • Sermaye eğrisinin 20 günlük hareketli ortalamasını hesaplayın
  • Sermaye > ortalama ise: pozisyon büyüklüğünü %25 artırın (edge çalışıyor)
  • Sermaye < ortalama ise: pozisyon büyüklüğünü %50 azaltın (edge bozuldu ya da rejim değişti)

Faydası: Riski performansa otomatik olarak ölçekler (kazananları bileşik büyütür, kaybedenleri sınırlar)

Örnek: sermaye eğrisiyle büyüklük ayarı

Başlangıç: 100.000 dolarlık hesap, %1 risk = işlem başına 1.000 dolar. İyi seri (sermaye > ortalama): 108.000 dolarlık hesap, %1,25 risk = işlem başına 1.350 dolar. Kötü seri (sermaye < ortalama): 97.000 dolarlık hesap, %0,5 risk = işlem başına 485 dolar. Kazanırken daha çok, kaybederken daha az riske atın.

Bölüm 5: portföy kurulumunda Signal Pilot kullanmak

Janus Atlas: çok stratejili örtüşüm

Özellik: Bütün aktif stratejileri aynı grafikte gösterir (korelasyonu görmek için)

Kullanım alanı: Bütün setupleriniz aynı gün tetikleniyorsa → yüksek korelasyon → toplam büyüklüğü azaltın

Pentarch Pilot Line: edge doğrulaması

Özellik: Girişlerinizi kurumsal akışla karşılaştırın

Sinyal: Pilot Line setupinizi doğruluyorsa (kurumsal akış aynı yönde) → büyüklüğü Kelly yüzdesine çıkarın

Uyarı: Pilot Line setuple çelişiyorsa (kurumlar satarken siz alıyorsanız) → büyüklüğü 0,5× Kelly’ye düşürün

Harmonic Oscillator: büyüklük için rejim tespiti

Özellik: Trendli rejimlerle ortalamaya dönüş rejimlerini ayırt eder

Uygulama: Trendli rejimde kırılım stratejisinin payını, yatay rejimde ortalamaya dönüşün payını artırın

💡 Uzman ipucu: her çeyrekte «korelasyon denetimi»

Traderların çoğu gizli korelasyon yüzünden patlar. Mart 2023, SVB haftası: bir trader 4 «korelasyonsuz» strateji çalıştırıyordu — bölgesel bankalarda long, enerjide long, credit spreadlerde short, volatilitede short. Tarihsel ikili korelasyon 0,2-0,3. Kriz haftasında hepsi aynı işlemdi: KRE %28 düştü, enerji onunla birlikte satıldı, credit spreadler açıldı ve VIX 19’dan 26’ya koştu. Dördü de birlikte kaybetti, bir haftada kitabın tamamında -%22. Denetim: Fed faizi %0,5 oynatırsa hangi stratejiler kaybeder? VIX 40’a fırlarsa kaç stop tetiklenir? Kitabınızın %60’ından fazlası aynı senaryoda çöküyorsa çeşitlendirilmiş değilsiniz; fazladan adımlarla yoğunlaşmışsınız demektir.

🎯 Uygulama alıştırması: kendi Kelly portföyünüzü kurun

Senaryo: üç işlem stratejiniz

100.000 dolar sermayeniz ve kanıtlanmış üç stratejiniz var. Her biri için optimal Kelly dağıtımını hesaplayın:

Strateji Kazanma oranı Ort. kazanç Ort. kayıp Aylık işlem
Strateji A: Momentum kırılımları 45% $600 $200 8
Strateji B: Ortalamaya dönüş 65% $300 $250 12
Strateji C: Opsiyon geliri 70% $200 $400 15

Ek bilgiler:

  • A ve B stratejileri arasındaki korelasyon: 0,15 (neredeyse bağımsız)
  • B ve C stratejileri arasındaki korelasyon: 0,6 (orta düzeyde korelasyonlu)
  • A ve C stratejileri arasındaki korelasyon: 0,05 (bağımsız)

Görevleriniz:

Görev 1: Her stratejinin tam Kelly yüzdesini hesaplayın

Formül: Kelly % = (Kazanma oranı × (Ortalama kazanç / Ortalama kayıp) - (1 - Kazanma oranı)) / (Ortalama kazanç / Ortalama kayıp)

Görev 2: Hangi Kelly kesrini kullanmalısınız? (Tam, yarım yoksa çeyrek?)

Görev 3: Dağıtımı korelasyona göre düzeltin. Hangi stratejilerin büyüklüğü azaltılmalı?

Görev 4: Her stratejide işlem başına riske atacağınız dolar tutarını hesaplayın

📋 Çözüm (önce siz hesaplayın!)

Çözümü görmek için tıklayın

Görev 1: Tam Kelly: A = %26,7 (%45 kazanma, b 3,0), B = %35,8 (%65 kazanma, b 1,2), C = %10,0 (%70 kazanma, b 0,5).

Görev 2: Çeyrek Kelly kullanın: tam Kelly’nin ürettiği %40-70 yerine %10-15 drawdown karşılığında teorik büyüme oranının yaklaşık %44’ü. Sonuç: A = %6,7, B = %9,0, C = %2,5.

Görev 3: B ile C’nin korelasyonu 0,6, dolayısıyla ikisi de bölüm 3’teki %30 kesintiyi alır: A = %6,7 (değişmez), B = %9,0 × 0,70 = %6,3, C = %2,5 × 0,70 = %1,75. Toplam = %14,75.

Görev 4: 100.000 dolarlık hesap: A = işlem başına 6.700 dolar, B = 6.300 dolar, C = 1.750 dolar — üçü aynı anda açıksa 14.750 dolarlık yük, yani %15’lik tavanın içinde. Edge’ler korunursa kabaca %15-25 yıllık bileşik getiri ve %12-18 azami drawdown bekleyin.

📝 Bilgi kontrolü

Kelly kriteri ve portföy kurulumu konusunda anladıklarınızı sınayın:

Sisteminiz şunu gösteriyor: %60 kazanma oranı, 400 dolar ortalama kazanç, 200 dolar ortalama kayıp. Doğru Kelly yüzdesi nedir ve işlem başına gerçekte ne kadar riske atmalısınız?

A) Tam Kelly = %40, o hâlde işlem başına %40 riske atın (büyümeyi azamileştirin)
B) Tam Kelly = %40, ama çeyrek Kelly kullanın = işlem başına %10 (büyüme ile hayatta kalma dengesi)
C) Kelly burada geçerli değil, işlem başına sabit %1’de kalın
Doğru: B. Kelly hesabı: p=0,6, q=0,4, b=400/200=2,0. Formül: f* = (0,6 × 2,0 - 0,4) / 2,0 = 0,8 / 2,0 = 0,4 = %40 tam Kelly. Ama tam Kelly, 5’li bir kayıp serisinde %92 drawdown demektir (0,60^5 hesabın %7,8’ini bırakır). Çeyrek Kelly (%10) aynı seride %41 drawdown verir (0,90^5 %59 bırakır) ve hayatta kalınabilir. Tam Kelly: işlem başına 40.000 dolar risk, 5 kayıptan sonra 7.800 dolar kalır. Çeyrek Kelly: işlem başına 10.000 dolar risk, 5 kayıptan sonra 59.000 dolar kalır. Çeyrek Kelly teorik büyüme oranının yaklaşık %44’ünü yakalar — f = 0,25 için (2f − f²) — ve tam Kelly’deki %70’in üzeri yerine %10-20 drawdown ile.

3 stratejiniz var ve tam Kelly yüzdeleri şöyle: strateji A = %20, strateji B = %25, strateji C = %30. Aralarındaki ortalama korelasyon 0,80. Toplam portföy dağıtımınız ne olmalı?

A) Toplam %75 (%20 + %25 + %30 = %75)
B) Toplam %18,75 (her biri için çeyrek Kelly: %5 + %6,25 + %7,5, korelasyon düzeltmesi yok)
C) Toplam ~%12 (çeyrek Kelly ARTI korelasyon kesintisi: %18,75’i %30-40 azaltın)
Doğru: C. Korelasyon tuzağı: ham Kelly toplamda %75 (20 + 25 + 30). Çeyrek Kelly %18,75 (5 + 6,25 + 7,5). Ama 0,80 korelasyon yüksek örtüşme demektir: stratejiler birlikte kazanır ve birlikte kaybeder. Etkin N = N / (1 + (N − 1) × ρ) = 3 / (1 + 2 × 0,80) = 1,15 bağımsız bahis, 3 değil. O hâlde %35 kesinti uygulayın: %5 × 0,65 = %3,25, %6,25 × 0,65 = %4,06, %7,5 × 0,65 = %4,88. Toplam = %12,2. Neden önemli: düzeltmesiz %18,75’te, üçünün de stoplarına değdiği kötü bir gün %18,75’in tamamına mal olur — ve 0,80 korelasyonda «üçü birden stop olur» nadir durum değil, sıradan durumdur. %12,2’de aynı gün üçte bir daha az tutar ve vazgeçtiğiniz büyüme küçüktür, çünkü üçüncü strateji zaten pek bir çeşitlendirme katmıyordu.

Sermaye eğriniz 3 aydır ilk kez 20 günlük hareketli ortalamanın altına indi. Standart pozisyon büyüklüğünüz işlem başına %2. Ne yapmalısınız?

A) Hiçbir şey — sermaye eğrisiyle işlem yapmak sözde bilimdir, işlem başına sabit %2’de kalın
B) Sermaye 20 günlük ortalamanın üstüne geri çıkana kadar pozisyon büyüklüğünü işlem başına %1’e indirin (%50 azaltma)
C) Sermaye toparlanana kadar işlem yapmayı tamamen bırakın — bu bir kayıp serisi
Doğru: B. Sermayenin 20 günlük ortalamanın altında olması = ortalamanın altında performans. Varyans olabilir, rejim değişikliği olabilir, kötü uygulama olabilir. Hepsi aynı cevabı gerektirir: RİSKİ AZALT. Sermaye ortalamanın üstüne çıkana kadar büyüklüğü yarıya indirin (%2 → %1). 10’lu bir kayıp serisinde hesabı yapın. Sabit %2 ile: 0,98^10 = 0,817, yani 100.000 → 81.700 dolar (-%18,3). Sermaye eğrisine göre ölçeklendiğinizde: %2 ile iki kayıp, ardından sermaye ortalamanın altına indiği anda kalan sekizde %1 — 0,98² × 0,99^8 = 0,886, yani 100.000 → 88.600 dolar (-%11,4). Aynı seri, yaklaşık %38 daha az hasar ve tam da edge’inizin çalışmama ihtimalinin en yüksek olduğu anda küçük işlem yapıyorsunuz. Kural: ortalamanın altında = büyüklüğü yarıya indir. Üstünde = normal büyüklük. Belirgin şekilde üstünde = %25 artır.

Portföy kurulumu iş akışı:

  • Her stratejiyi backtest edin: kazanma oranını ve kazanç/kayıp oranını hesaplayın
  • Her stratejinin Kelly yüzdesini hesaplayın (çeyrek ya da yarım Kelly kullanın)
  • Stratejiler arasındaki korelasyonu belirleyin (birlikte mi kazanıp kaybediyorlar?)
  • Yüksek korelasyonlu stratejilerin payını azaltın (korelasyon >0,6)
  • Toplam portföy yükünü %10-15 ile sınırlayın — dağıtım ile yük aynı şey değildir
  • Sermaye eğrisi takibini uygulayın (20 günlük ortalama)
  • Büyüklüğü sermayenin ortalamaya göre konumuna göre ayarlayın (üstünde artırın, altında azaltın)

İşlem öncesi Kelly kontrolü:

  • Bu setupin hangi stratejiye ait olduğunu belirleyin
  • O stratejinin kalan payını kontrol edin (Kelly limitine ulaştınız mı?)
  • Portföy yükünü kontrol edin: tüm açık pozisyonlardaki toplam risk %10-15’lik tavanınızın altında mı?
  • Edge’i doğrulamak için Signal Pilot Pentarch Pilot Line kullanın (kurumsal akış aynı yönde mi?)
  • Edge doğrulanmışsa tam (çeyrek/yarım) Kelly kullanın. Doğrulanmamışsa 0,5× Kelly kullanın ya da geçin

Temel çıkarımlar

  • Kelly kriteri büyüklüğü matematiksel olarak optimize eder edge’e göre (kazanma oranı × kazanç/kayıp oranı)
  • Asla tam Kelly kullanmayın (fazla oynak) — 0,25-0,5× Kelly kullanın
  • Korelasyon önemlidir: Korelasyonlu stratejilerin payını azaltın (onlar aynı bahistir)
  • Dinamik büyüklük: Sermaye > ortalama iken artırın, < ortalama iken azaltın
  • Portföy yükü tavanı: Tüm açık pozisyonlardaki toplam risk asla %10-15’i geçmemeli
  • Aşırı özgüven öldürür: %60 kazanma + R:R 2:1 = %40 tam Kelly. 7’li bir kayıp serisi (0,4^7 ≈ %0,16 olasılık, yani kabaca her 600 işlemde bir) tam Kelly’de sizi -%97’ye, çeyrek Kelly’de -%52’ye düşürür. Kelly tavanı söyler, hedefi değil: profesyonellerin çoğu çeyrek Kelly’nin epey altında çalışır ve üstüne toplam yükü de sınırlar.

Kelly kriteri matematiği verir, kesirli Kelly hayatta kalmayı verir. İflas riski olmadan istikrarlı büyüyen portföyler kurun.

İlgili dersler

Orta seviye #46

Gelişmiş risk yönetimi

Kelly tabanlı portföy kurulumunun temeli.

Dersi oku →
Başlangıç #20

Swing işlem çerçevesi

Kelly büyüklüklerini swing trading stratejilerine uygulayın.

Dersi oku →
İleri Seviye #66

Nicel strateji tasarımı

Portföy optimizasyonu için ileri nicel yöntemler.

Dersi oku →

⏭️ Sırada

Ders #48: kurumsal order flow — İleri seviye programa girin ve kurumların piyasayı oynatmadan büyük emirleri nasıl gerçekleştirdiğini öğrenin.

Yalnızca eğitim amaçlıdır. İşlem yapmak önemli ölçüde kayıp riski taşır. Geçmiş performans gelecekteki sonuçları garanti etmez.

💬 Tartışma (0 yorum)

0/1000

Yorumlar yükleniyor…

← Önceki ders Sonraki ders →

Signal Pilot ile işlem yapmaya hazır mısın?

Öğrendiklerini profesyonel göstergeler ve gerçek zamanlı piyasa analizi araçlarıyla uygula.

Signal Pilot'a dön →
Yalnızca eğitim amaçlıdır. İşlem yapmak önemli ölçüde kayıp riski taşır. Finansal tavsiye değildir. Geçmiş performans gelecekteki sonuçları garanti etmez.