Performans atfı: getirilerin gerçekte nereden geldi?
Bu yıl %+45 yaptın. Tebrikler!
Ama kimsenin sormadığı soru şu: O %+45 nereden geldi?
Janus stratejin miydi? Yoksa sadece bir boğa piyasasına mı bindin? Beceri miydi, şans mı?
🚨 Açık konuşalım
Çoğu trader bu soruyu yanıtlayamaz. Yeşil bir sayı görüp kutlama yapar.
Profesyoneller getirinin her dolarını ayrıştırır. Hangi stratejinin işe yaradığını, hangisinin yaramadığını ve nedenini bilirler.
Bu derste öğreneceklerin:
- Alfayı (beceri) betadan (piyasa maruziyeti) nasıl ayırırsın
- Strateji bazında performans dökümü
- En büyük 5 kazancını bulmak (muhtemelen kârının çoğu onlar)
- İşe yaramayan stratejileri elemek (ve işe yarayanlara katlamak)
⚡ Yarın için hızlı kazanımlar (açmak için tıkla)
- Getirilerini SPY ile karşılaştır — %20 yaptıysan ve SPY %25 yaptıysa, geride kaldın. Alfa = senin getirin - piyasa getirisi. Negatif alfa = edge yok.
- En iyi 5 işlemini bul — İşlem kaydını dışa aktar. P&L’e göre sırala. En büyük 5 kazancın muhtemelen kârının çoğunu oluşturuyor. Ortak yanları neydi?
- İşlemleri strateji tipine göre etiketle — Günlüğüne bir «Strateji» sütunu ekle: kırılım, dönüş, momentum vb. Strateji başına P&L hesapla. Zarar edenleri çıkar.
%+45’i parçalarına ayırmak
Diyelim ki bu yıl %+45 yaptın. Ayrıştırma zamanı.
Parayı hangi strateji kazandırdı?
Toplam getiri: %+45
Stratejiye göre:
- Janus sweeps: %+25 (getirinin %56’sı) ← Senin edge’in!
- Kırılımlar: %+12 (%27)
- Ortalamaya dönüş: %+13 (%29)
- Başarısız denemeler: %-5 (%-11)
----
%+45
Çıkarım: %56 TEK bir stratejiden geldi
Aksiyon: Janus sweeps’e daha çok sermaye ayırBir strateji baskındı. Senin edge’in o. Ölçekle.
Parayı hangi varlık kazandırdı?
Toplam getiri: %+45
Varlığa göre:
- SPY: %+30 (getirinin %67’si)
- QQQ: %+10 (%22)
- IWM: %+5 (%11)
Çıkarım: SPY işlemleri en iyi çalıştı
Aksiyon: SPY kurulumlarına odaklan (en yüksek likidite)Likidite önemli. SPY = en iyi gerçekleşme, en az slippage.
Parayı hangi çeyrek kazandırdı?
Toplam getiri: %+45
Çeyreğe göre:
- Q1: %+15
- Q2: %+8
- Q3: %+20 ← En iyi çeyrek (trendli rejim)
- Q4: %+2
Çıkarım: Q3 = trendli rejim = Janus edge’i
Aksiyon: trendli rejimlerde daha büyük işlem yapEdge’inin ne zaman en güçlü olduğunu bil. Büyüklüğü ona göre ayarla.
💡 jeton düşme anı
Performans atfı, parayı GERÇEKTE nerede kazandığını ortaya çıkarır.
Çoğu trader dengesizliğe şaşırır: işlemlerin küçük bir azınlığı kârın büyük kısmını taşır.
Beceri miydi, yoksa sadece boğa piyasası mı?
Sen %+40 yaptın. SPY %+20 yaptı. Kutluyorsun.
Ama dur — portföyünün betası 1,5 (piyasanın 1,5 katı hareket ediyor).
Hesabı yapalım:
Senin getirin: %+40
SPY getirisi: %+20
Senin betan: 1,5
Beklenen getiri (betaya göre): 1,5 × %20 = %30
Alfa = gerçek getiri - beklenen getiri
= %40 - %30
= %+10
Okuma: %+10 alfa = beceriye dayalı fazla getiri
%+30 beta = sadece piyasaya binmek
(Bu kısayol. Tam CAPM risksiz faizi de düşer:
%40 - [%4 + 1,5 × (%20 - %4)] = %+12.
İki sürüm de tek önemli soruyu yanıtlar: piyasaya
ödeme yapıldıktan sonra geriye bir şey kalıyor mu?)Beceri olan yalnızca %+10’du. Gerisi piyasa maruziyetiydi.
🚨 Rahatsız edici gerçek
Piyasa %-20 düşseydi, tek başına 1,5 betan seni %-30’a koyardı. %+10 alfa seni yine de %20 zararda bırakır.
Alfa = beceri. Beta = risk. Farkı bil.
Sharpe, Sortino, bilgi oranı
Sharpe oranı (birim risk başına getiri)
Sharpe = (getiri - risksiz faiz) / standart sapma
Senin verilerin:
Getiri: %40
Risksiz faiz: %4
Standart sapma: %18
Sharpe = (40 - 4) / 18 = 2,0 (mükemmel!)
Ölçüt:
< 1,0 = Zayıf
1,0-2,0 = İyi
> 2,0 = MükemmelSharpe > 1,5 = edge’in var. 1,0’ın altı = stratejini yeniden düşün.
Sortino oranı (yalnızca aşağı yönü cezalandırır)
Sortino = (getiri - risksiz faiz) / aşağı yönlü sapma
Avantaj: yukarı yönlü volatiliteyi (iyi volu) yok sayar
Senin verilerin:
Getiri: %40
Aşağı yönlü sapma: %12 (toplam %18’e karşı)
Sortino = (40 - 4) / 12 = 3,0 (Sharpe’tan iyi!)
Sonuç: zararların kontrollü, kazançların büyükSortino > Sharpe = asimetrik getiri (iyi!). Kazananları koştur, kaybedenleri hızlı kes.
Daniel’ın 41.200 dolarlık atıf keşfi: getirilerini öldüren strateji
Trader: Daniel Park (bileşik örnek), 38, San Diego, Kaliforniya’dan sezgisel gün içi trader
Zaman dilimi: 2024 Ç1-Ç4 (12 ay)
Hesap büyüklüğü: $120,000
Toplam getiri: Q1-Q2’de +28.400 dolar (%+23,7) → atıf sonrası tüm yılda +69.600 dolar (%+58,0)
Sorun: 6 ayda %23,7 yaptı ama getirilerin nereden geldiği konusunda HİÇBİR FİKRİ YOKTU
⚠️ Öncesi: körlemesine uçuş (2024 Q1-Q2)
Daniel 6 ay boyunca 3 strateji işletti, +$28,400kazandı ve kendini harika hissetti. Ama temmuzda bir atıf analizi yaptığında sarsıcı bir gerçekbuldu: bir strateji +48.900 dolar kâr getirmişti, bir diğeri ise bu kazancın -23.800 dolarını YOK ETMİŞTİ. Farkında olmadan kendi ayağına sıkıyordu.
Aşama 1: kör nokta (Ocak-Haziran 2024)
Daniel hangisinin para kazandırdığını takip etmeden üç strateji işletiyordu:
- Janus Liquidity Sweeps (asıl odağı)
- Kırılım momentum işlemleri (heyecan verici görünüyordu)
- VWAP Mean Reversion (güvenilir görünüyordu)
Her ay yeşil P&L görüyor ve tüm stratejilerin çalıştığını varsayıyordu. Getirileri hiç ayrıştırmadı.
Daniel’ın 2024 ilk yarı performansı (Oca-Haz, 252 işlem): 120.000 dolarla başladı, 148.400 dolarla bitirdi (+28.400 dolar, %+23,7 getiri). En iyi aylar: mart (+5.920 dolar), mayıs (+7.120 dolar), ocak (+6.840 dolar). En zayıfı: nisan (+1.420 dolar). Daniel üç stratejinin de çalıştığını varsayıyor ve kendini harika hissediyordu. Gerçek: onu bir uyandırma bekliyordu.
Aşama 2: atıf analizi (Temmuz 2024)
Temmuz başında Daniel, performans atfına ağırlık veren bir trading atölyesine katıldı. 2024 ilk yarı sonuçlarını ilk kez stratejiye göre analiz etmeye karar verdi.
252 işlemin hepsini dışa aktardı, her birini stratejiye göre etiketledi ve bir tablo kurdu. Bulduğu şey onu sarstı.
| Strateji | İşlem | Kazanma oranı | İşlem başına ort. R | Toplam P&L | Toplam kârın yüzdesi | Çıkarım |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Janus Liquidity Sweeps | 87 | 77.0% | +1.12R | +$48,900 | 172% | ✓ DEVASA EDGE! |
| Kırılım momentumu | 94 | 41.5% | -0.51R | -$23,800 | -84% | ❌ KÂR YOK EDİCİ! |
| VWAP Mean Reversion | 71 | 59.2% | +0.09R | +$3,300 | 12% | ⚠️ Sınırda/nötr |
| TOPLAMLAR | 252 | 58.7% | +0.23R | +$28,400 | 100% | — |
🚨 Sarsıcı keşif
Janus Liquidity Sweeps: 87 işlem, %77,0 kazanma oranı, işlem başına +1,12R → +48.900 dolar kâr (toplamın %172’si!)
Kırılım momentumu: 94 işlem, %41,5 kazanma oranı, işlem başına -0,51R → -23.800 dolar zarar (toplamın %-84’ü!)
VWAP Mean Reversion: 71 işlem, %59,2 kazanma oranı, işlem başına +0,09R → +3.300 dolar kâr (toplamın %12’si)
Türkçesi: Daniel’ın Janus sweeps’te DEVASA bir edge’i vardı (+48.900 dolar), ama farkında olmadan bunun %49’unu (-23.800 dolar) kırılım işlemleriyle yok ediyordu. Hiç kırılım almasaydı «iyi» olan %+23,7 getirisi +43.5% olurdu (120.000 dolar üzerinde 52.200 dolar).
Aşama 3: dönüşüm (Temmuz-Aralık 2024)
Atıf verileriyle donanan Daniel temmuzda köklü değişiklikler yaptı:
🔄 Daniel’ın 2024 ikinci yarı strateji değişiklikleri
- Kırılım momentum stratejisini tamamen KALDIRDI (negatif beklenti)
- Janus Sweeps tahsisini İKİYE KATLADI (%77,0 kazanma oranı, işlem başına +1,12R)
- VWAP Mean Reversion’ı AZALTTI ara sıra gelen kurulumlara (katkısı düşük)
- Janus konfluans filtreleri ekledi kazanma oranını daha da yükseltmek için
- Aynı risk bütçesini yoğunlaştırdı en yüksek inançlı Janus kurulumlarına
Daniel’ın 2024 ikinci yarı performansı (Tem-Ara, 153 işlem): 148.400 dolarla başladı, 189.600 dolarla bitirdi (+41.200 dolar, %+27,8 getiri). En iyi aylar: ekim (+9.480 dolar), temmuz (+8.940 dolar), kasım (+8.120 dolar). Strateji dağılımı: neredeyse tamamen Janus (139 işlem), asgari VWAP (14 işlem), SIFIR kırılım. Aralık’ın tatil sıkışması (+460 dolar) dışında her ay dört haneli kazanç.
Müfredatın üçte ikisini geçtin. Temel stratejileri öğrendin.
Harika ilerleme! Gerekiyorsa kısa bir esneme molası ver, ardından sıradaki ileri düzey kavramlara geçelim.
🎯 Atıf analizi öncesi ve sonrası
2024 ilk yarı (körlemesine): +28.400 dolar kâr, 252 işlem, ortalama 113 dolar/işlem, %58,7 kazanma oranı, işlem başına +0,23R, Sharpe 1,4, %+23,7 getiri.
2024 ikinci yarı (atıf odaklı): +41.200 dolar kâr, 153 işlem, ortalama 269 dolar/işlem, %75,2 kazanma oranı, işlem başına +0,54R, Sharpe 2,8, %+27,8 getiri.
İyileşmeler: +12.800 dolar kâr (%+45), -99 işlem (%39 daha az), +156 dolar/işlem (%+138), kazanma oranında +16,5 puan, işlem başına +0,31R (%+135), +1,4 Sharpe (%+100), %+4,1 getiri.
Sonuç: Getirilerini yok eden stratejiyi eleyip edge’ine katlayarak Daniel ikinci yarıda %45 DAHA FAZLA kâr elde etti, %39 DAHA AZ işlemle (daha az iş!), işlem başına ortalama kârı ikiye katladı, kazanma oranını 16,5 puan yükseltti ve Sharpe oranını ikiye katladı.
2024 tüm yıl sonuçları
| Dönem | Kâr | Getiri | İşlem | Dolar/işlem | Temel ders |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 ilk yarı (atıf yok) | +$28,400 | +23.7% | 252 | $113 | Körlemesine, hangi stratejinin çalıştığına dair fikir yok |
| 2024 ikinci yarı (atıf sonrası) | +$41,200 | +27.8% | 153 | $269 | Kırılımlar öldürüldü, Janus tahsisi ikiye katlandı |
| 2024 TÜM YIL | +$69,600 | +58.0% | 405 | $172 | — |
🏆 Özet: performans atfı her şeyi değiştirdi
Başlangıç sermayesi: 120.000 dolar (1 Ocak 2024)
Bitiş sermayesi: 189.600 dolar (31 Aralık 2024)
Toplam getiri: +69.600 dolar (tüm yıl %+58,0)
İkinci yarı kârı vs. ilk yarı kârı: +12.800 dolar (ama ikinci yarı daha büyük bir tabandan başladı — aşağıya bak)
Daniel ilk yarı yaklaşımını tüm yıl sürdürseydi ne olurdu?
- İlk yarı getirisi: %+23,7 (120.000 dolar üzerinde 28.400 dolar)
- İkinci yarı aynı hızla: %+23,7 (148.400 dolarlık daha yüksek taban üzerinde 35.100 dolar)
- Öngörülen tüm yıl: +63.500 dolar (%+52,9)
- Atıfla gerçekleşen sonuç: +69.600 dolar (%+58,0)
- Atfın değeri: +6.100 dolar ek kâr (%9,6’lık bir iyileşme)
Ders mi? Performans atfı gizli gerçekleri açığa çıkarır. Daniel devasa bir edge’i olduğunu (Janus’tan +48.900 dolar) keşfetti, ama kırılımlarla farkında olmadan kendine zarar verdiğini de (-23.800 dolar). Bir öğleden sonralık tablo çalışması, yılın geri kalanında $6,100 değerindeydi — ikinci yarının, ilk yarının kendi hızının aynı sermayede üreteceği tutarı tam olarak bu kadar aşmasıyla.
Daniel’ın diğer traderlara tavsiyesi: «Neyin işe yaradığını bildiğimi sanıyordum. Yanılmışım. Atıf analizine 2 saat ayır. Yılının en kârlı 2 saati olabilir.»
En iyi 5 işlemin kârının çoğunu oluşturuyor
Bu, canını yakan (ve yardım eden) kısım.
Parayı nerede kazandın
En iyi 5 kazanan (50 işlem içinden, 1R = 400 dolar):
1. SPY sweep dönüşü: +2.000 dolar (5,0R)
2. QQQ kırılımı: +1.800 dolar (4,5R)
3. IWM ortalamaya dönüş: +1.200 dolar (3,0R)
4. SPY VWAP sekmesi: +1.120 dolar (2,8R)
5. QQQ Janus sweep: +1.000 dolar (2,5R)
-------
En iyi 5 toplamı: +7.120 dolar
50 işlemin toplam kârı: +12.700 dolar
En iyi 5 = bunun %56’sı, işlemlerin %10’uyla.
Ders: Kazananları. Koştur.50 işlemden 5’i = kârın %56’sı. 3R ve üzeri hedefleri bu yüzden tutuyorsun.
Parayı nerede kaybettin
En kötü 5 kaybeden (1R = 400 dolar):
1. QQQ aşırı büyüklük: -1.200 dolar (-3,0R, normalin 3 katı)
2. IWM sahte kırılım: -400 dolar (-1,0R, stop yendi)
3. SPY FOMO girişi: -400 dolar (-1,0R, HTF yok sayıldı)
4. SPY haber oynaklığı: -400 dolar (-1,0R, VIX sıçraması)
5. IWM geç kovalama: -400 dolar (-1,0R, FOMO)
------
En kötü 5 toplamı: -2.800 dolar
İlk satıra dikkat. Tek bir büyüklük hatası, sonraki üç
zararın toplamı kadar tuttu. Stop her seferinde çalıştı;
çalışmayan büyüklüktü.
Ortak temalar:
- Aşırı büyüklük (1/5) ← en pahalıya patlayan
- FOMO/kovalama (2/5)
- HTF/rejim yok sayıldı (2/5)
Aksiyon: giriş öncesi kontrol listesi (büyüklük, HTF, rejim, FOMO yok)Zararların çoğu önlenebilir. Kovalamayı bırak. Bağlamı yok saymayı bırak.
🎯 Aylık gözden geçirme listesi
- Kâra en çok hangi strateji katkı yaptı?
- En iyi kazanma oranı ve beklentisi hangi stratejideydi?
- Zararlardaki ortak tema ne?
- Kurallarıma uydum mu (yoksa çiğnedim mi)?
- Hangi rejim en iyi çalıştı? Hangisi en kötü?
Bunu her ay yap. Yalnızca sermayeyi değil, öğrenmeyi de bileşikle.
Derinlemesine: hangi strateji ölçeklenir, hangisi öldürülür
Janus Sweeps (en iyi stratejin)
İşlem: 45 (1R = 400 dolar)
Kazanma oranı: %71 (32 kazanç, 13 kayıp)
Ort. kazanç: +1,4R
Ort. kayıp: -1,0R
Beklenti: 32(1,4) - 13(1,0) = 45 işlemde +31,8R
= işlem başına +0,71R
Toplam P&L: +12.720 dolar
En iyi koşullar:
- Trendli rejim: %78 kazanma oranı
- HTF hizalı: %75 kazanma oranı
- Çoklu zaman dilimi konfluansı: %82 kazanma oranı
En kötü koşullar:
- Yatay rejim: %58 kazanma oranı (atla!)
- VIX > 25: %48 kazanma oranı (kaçın!)
Aksiyon: trendli rejimlerde Janus’a DAHA ÇOK sermaye ayırKırılımlar (sınırda strateji)
İşlem: 20 (1R = 400 dolar)
Kazanma oranı: %55 (11 kazanç, 9 kayıp)
Ort. kazanç: +1,4R
Ort. kayıp: -1,0R
Beklenti: 11(1,4) - 9(1,0) = 20 işlemde +6,4R
= işlem başına +0,32R
Toplam P&L: +2.560 dolar
Analiz: pozitif, ama 20 işlem hiçbir şey kanıtlamaz.
Bu kazanma oranında, bu kadar küçük bir örneklem,
hiç edge’i olmayan bir stratejinin bile kârlı
görünmesine gerçek bir şans tanır. 20 işlemle
ölçekleme.
Aksiyon: hacim filtresi ekle (kırılım hacmi > ortalamanın 2 katı),
100+ işlem topla, SONRA karar verGünün saatine göre performans
Pencere İşlem Kaz. Beklenti
9:30-10:30 12 %50 +0,10R (dalgalı, atla)
10:30-12:00 35 %74 +0,85R ← EN İYİ pencere!
12:00-14:00 8 %38 -0,35R (öğle sıkışması, kaçın)
14:00-16:00 20 %60 +0,40R (idare eder)
Beklenti işlem başınadır, kayıplar düşülmüş halde. %74’lük
pencere büyük bir sayının %74’ü değildir: 1R kayba karşı
ortalama 1,5R kazançtır, vakaların %74’ünde.
Öğle satırına dikkat: 8 işlem kanıt değildir.
Saymaya devam etmen için bir ipucudur.
Aksiyon: 10:30-12:00’a odaklan, öğleni atla, 9:30-10:30’da büyüklüğü azalt🎓 Öne çıkanlar
- Getirileri ayrıştır: stratejiye, varlığa, döneme göre
- Alfa vs. beta: beceriyi piyasa maruziyetinden ayır
- Bir avuç işlem kârın çoğunu taşır (kazananları koştur!)
- Zararları analiz et: örüntüleri bul, filtre kur
- Günün saati önemlidir: kazanma oranı düşük pencerelerden kaçın
- Her ay gözden geçir: işe yarayanı bul, yaramayanı ele
📝 Uygulama alıştırması
Eksiksiz bir performans atıf analizi yürüt
- Son 3 ayın işlem verisini dışa aktar
- İşlem geçmişini aracı kurumundan veya günlüğünden al
- Şunları ekle: tarih, saat, sembol, strateji, giriş, çıkış, P&L, R katsayısı
- Strateji düzeyinde atıf hesapla
- İşlemleri stratejiye göre grupla (Janus sweeps, kırılımlar, ortalamaya dönüş vb.)
- Her strateji için: toplam P&L, beklenti, ort. R, işlem sayısı
- Yüzde katkıyı hesapla: (stratejinin P&L’i / toplam P&L) × 100
- En iyi 5 kazananı ve en kötü 5 kaybedeni bul
- Tüm işlemleri P&L’e göre sırala (en büyük kazançtan en büyük zarara)
- En iyi 5’i incele: hangi kurulum? Hangi zaman dilimi? HTF hizalı mıydı?
- En kötü 5’i incele: ne ters gitti? FOMO mu? Kurallar mı yok sayıldı? Yanlış rejim mi?
- Alfa ve betayı hesapla
- Aynı dönemde getirini SPY getirisiyle karşılaştır
- Betanı tahmin et (portföyün SPY’ın 1,5 katı hareket ediyorsa beta = 1,5)
- Alfayı hesapla: senin getirin - (beta × SPY getirisi)
- Aksiyon maddeleri çıkar
- Hangi strateji ölçeklenecek (en yüksek Sharpe oranı)?
- Hangi strateji öldürülecek (negatif ya da zar zor pozitif)?
- Hangi tekrarlayan hata düzeltilecek (en kötü 5 analizine göre)?
Amaç: Getirilerinin tam olarak nereden geldiğini bilmek ve neyi ölçekleyip neyi eleyeceğine veriyle karar vermek.
🎮 Anladığını sına (baskı yok)
Soru 1: bu yıl %+50 yaptın. SPY %+20 yaptı. Betan 2,0. Alfan nedir?
Soru 2: 50 işlemin içindeki en iyi 5 işlemin kârının %60’ını yaptı. Ders nedir?
Buraya kadar geldiysen, atıfsız performansın gürültüden ibaret olduğunu anlamışsındır. Neyin işe yaradığını bil. Katla. Neyin yaramadığını bil. Ele. Bir edge böyle bileşiklenir.
İlgili dersler
İleri seviye portföy teorisi
Tahsisleri optimize etmek için Sharpe oranlarını ve Kelly kriterini kullan.
Dersi oku →Trade günlüğünde ustalık
Sistemli işlem kaydı performans atfını mümkün kılar.
Dersi oku →Trading sistemi geliştirme
Net atıf için ölçülebilir edge’leri olan stratejiler kur.
Dersi oku →⏭️ Sırada
Ders #60: vergi optimizasyonu — Vergiler kazancın %20-40’ına mal olabilir. Kısa ve uzun vadeli oranları, trader vergi statüsünü, wash sale’leri ve şirket yapılandırmasını öğren ki kazandığından daha fazlasını elinde tutasın.
💬 Tartışma (0 yorum)
Yorumlar yükleniyor…
Yalnızca eğitim amaçlıdır. İşlem yapmak önemli ölçüde kayıp riski taşır. Finansal tavsiye değildir. Geçmiş performans gelecekteki sonuçları garanti etmez.